Mounjaro: Το νέο, πολλά υποσχόμενο φάρμακο για τον διαβήτη και την απώλεια βάρους

Τι είναι το Mounjaro, που χρησιμοποιείται και πως λειτουργεί; 

Το Mounjaro είναι ένα ενέσιμο συνταγογραφούμενο φάρμακο, το οποίο χρησιμοποιείται συνδυαστικά με ισορροπημένη διατροφή και άσκηση για την μείωση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη Τύπου 2 (ΣΔ2). 

Η δραστική ουσία που περιέχει είναι η Τιρζεπατίδη. Το Mounjaro είναι ένας τύπος φαρμάκου που ονομάζεται διπλός αγωνιστής υποδοχέα γλυκοζοεξαρτώμενου ινσουλινοτρόπου πολυπεπτιδίου (GIP) και γλυκαγονόμορφου πεπτιδίου-1 (GLP-1).

Το Mounjaro βοηθά στη διαχείριση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα σε ενήλικες με διαβήτη τύπου 2. Σε αυτήν την πάθηση, το σώμα δεν έχει μια τυπική απόκριση στην ινσουλίνη, με αποτέλεσμα το πάγκρεας να παράγει λιγότερη ινσουλίνη. Το Mounjaro δρα μιμούμενο τις επιδράσεις ορμονών που ονομάζονται ινκρετίνες. Συγκεκριμένα, το Mounjaro μιμείται τις ινκρετίνες γνωστές ως GIP και GLP-1 ενεργοποιώντας ορισμένους υποδοχείς στο σώμα. Με την ενεργοποίηση αυτών των υποδοχέων, μειώνονται τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα μετά από νηστεία και μετά το γεύμα. Το φάρμακο το επιτυγχάνει αυτό με τους εξής τρόπους:

• Δίνοντας εντολή στο πάγκρεας να απελευθερώσει περισσότερη ινσουλίνη μετά το φαγητό, όταν τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα είναι υψηλά
• Καθιστώντας το σώμα ιδιαίτερα ευαίσθητο στην ινσουλίνη
• Εμποδίζοντας το συκώτι να παράγει επιπλέον σάκχαρα

Επιπλέον, το φάρμακο επιβραδύνει την κίνηση της τροφής μέσω του πεπτικού, προκαλώντας αίσθημα κορεσμού για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από το συνηθισμένο. 

Ανεπιθύμητες ενέργειες του φαρμάκου 

Όπως τα περισσότερα φάρμακα, έτσι και το Mounjaro μπορεί να προκαλέσει ήπιες ή και σοβαρές παρενέργειες. 

Μερικές ήπιες παρενέργειες που έχουν αναφερθεί, περιλαμβάνουν: 

• ναυτία και εμετό
• διάρροια
• μειωμένη όρεξη
• δυσκοιλιότητα
• κοιλιακό άλγος
• αντιδράσεις στο σημείο της ένεσης
• καούρα

Οι σοβαρές παρενέργειες που μπορεί να προκαλέσει το Mounjaro, δεν είναι συχνές. Οι βασικότερες που έχουν αναφερθεί εώς τώρα είναι οι εξής: 

• αιφνίδια παγκρεατίτιδα (πρήξιμο και φλεγμονή του παγκρέατος)
• προβλήματα στη χοληδόχο κύστη
• υπογλυκαιμία (χαμηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα)
• σοβαρές παρενέργειες στο πεπτικό σύστημα, όπως σοβαρή ναυτία, έμετος ή διάρροια, που μπορεί να οδηγήσουν σε αφυδάτωση και ξαφνικά προβλήματα στα νεφρά
• προειδοποίηση σε πλαίσιο: κίνδυνος καρκίνου του θυρεοειδούς

Επιπλέον, σε ορισμένα άτομα, μπορεί να προκαλέσει και αλλεργική αντίδραση. 

Η πρόκληση ήπιων παρενεργειών είναι προσωρινή. Ωστόσο, υπάρχει πιθανότητα για μακροπρόθεσμες παρενέργειες όπως η αιφνίδια παγκρεατίτιδα και οι παρενέργειες στο πεπτικό που μπορεί να οδηγήσουν σε προβλήματα στα νεφρά. Στις μέχρι στιγμής έρευνες που έχουν διεξαχθεί, οι παρενέργειες αυτές δεν παρατηρούνται συχνά. Αλλά στην περίπτωση εμφάνισης τους, η διάρκειά τους είναι μεγάλη και θα πρέπει να παρακολουθούνται μακροπρόθεσμα. 

Τι είναι το boxed warning και ποιο είναι για το Mounjaro;

Το boxed warning είναι η σοβαρότερη προειδοποίηση από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (Food and Drug Administration). Αποτελεί μια ειδοποίηση τόσο για γιατρούς, όσο και για ασθενείς για παρενέργειες φαρμάκων που μπορεί να είναι επικίνδυνες.  

Με την αύξηση της χρήσης αγωνιστών του υποδοχέα GLP-1, όπως η σεμαγλουτίδη (Ozempic) και η τιρζεπατίδη (Mounjaro), άρχισαν να εγείρονται απορίες σχετικά με την πιθανή σύνδεση τους με καρκίνο του θυρεοειδούς. Κλινικές μελέτες σε ζώα έδειξαν πως σε όσα χορηγήθηκε Mounjaro είχαν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του θυρεοειδούς. Άλλες κλινικές μελέτες που αφορούν ανθρώπους δεν έχουν δώσει ξεκάθαρα αποτελέσματα, ωστόσο έχει φανεί μια ενδεχόμενη συσχέτιση.           

Το γεγονός αυτό επισφραγίζει την σημασία της περαιτέρω έρευνας και της συνεχούς παρακολούθησης της ασφάλειας χορήγησης τέτοιων φαρμάκων.

Σε ποιες περιπτώσεις χορηγείται το Mounjaro;

Όπως προαναφέρθηκε, το Mounjaro απευθύνεται κατα βάση σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2. 

Άτομα που λαμβάνουν και άλλη φαρμακευτική αγωγή, θα πρέπει να το συζητήσουν με τον γιατρό τους, καθώς τον Mounjaro αλληλεπιδρά με κάποια φάρμακα. Ορισμένα από αυτά περιλαμβάνουν: 

• Ινσουλίνες όπως: ινσουλίνη glargine (Lantus, Basaglar, Toujeo) ινσουλίνη lispro (Admelog, Humalog, Lyumjev)
• σουλφονυλουρίες, όπως: γλιπιζίδη (Glucotrol XL), γλυβουρίδη (DiaBeta, Glynase), γλιμεπιρίδη (Amaryl)
• βαρφαρίνη (Jantoven)
• αντισυλληπτικά χάπια όπως αιθινυλοιστραδιόλη/νορεθινδρόνη (Junel)

Επιπλέον το ιατρικό ιστορικό παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στο αν το Mounjaro είναι κατάλληλο προς χρήση. Υπάρχουν αντενδείξεις για άτομα με:  

• παγκρεατίτιδα
• προβλήματα στα νεφρά 
• διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια 
• προβλήματα πέψης, όπως γαστροπάρεση 

Τέλος καλό θα ήταν να αποφεύγεται σε περιπτώσεις εγκυμοσύνης και θηλασμού, όπως και να μην χορηγείται σε παιδιά. 

Mounjaro και απώλεια βάρους: 

Κανονικά, το Mounjaro δεν έχει εγκριθεί από τον FDA ως φάρμακο για απώλεια βάρους. Ωστόσο επειδή χορηγείται συνδυαστικά με καλή διατροφή και άσκηση, έχει παρατηρηθεί μείωση βάρους στα άτομα που χορηγείται.

Αυτό μπορεί να συμβαίνει καθώς το φάρμακο δρα επιβραδύνοντας την πέψη, πράγμα που επιφέρει γρηγορότερο κορεσμό. Επίσης, η μείωση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα και η βελτίωση της απόκρισης του οργανισμού στην ινσουλίνη βοηθά στην καλύτερη διαχείριση του διαβήτη τύπου 2, κάτι που μπορεί να βοηθήσει στην απώλεια βάρους. Τέλος, αυτό το φάρμακο μπορεί να προκαλέσει ναυτία ή μειωμένη όρεξη, προκαλώντας έτσι απώλεια βάρους.

Mounjaro vs Ozempic:

Το Ozempic είναι ένα παρόμοιο φάρμακο με το Mounjaro. Πρόκειται για έναν αγωνιστή υποδοχέα GLP-1 που χορηγείται σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2. Παρά τις ομοιότητες τους, τα δύο φάρμακα διαφέρουν ως προς τις ενδείξεις, τα οφέλη και τους κινδύνους τους. Μια βασική διαφορά τους είναι ότι το Ozempic έχει πάρει έγκριση από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων για τη μείωση του κινδύνου καρδιαγγειακών επεισοδίων και επιδείνωσης της νεφρικής νόσου σε άτομα με διαβήτη τύπου 2. 

Πάντως και τα δύο φάρμακα φαίνεται να χορηγούνται “off-label” για απώλεια βάρους σε άτομα με παχυσαρκία. Γενικά, θεωρούνται ασφαλή και αποτελεσματικά για τις εγκεκριμένες ενδείξεις τους, αν και μελέτες δείχνουν πως το Mounjaro έχει ισχυρότερη μείωση της γλυκόζης και απώλεια βάρους με λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες.

Προηγούμενες δοκιμές έχουν δείξει ότι ασθενείς που έλαβαν Ozempic έχασαν έως και 16% του συνολικού σωματικού τους βάρους. Το Mounjaro έδειξε ακόμη πιο εντυπωσιακά αποτελέσματα, με ορισμένους ασθενείς να χάνουν περισσότερο από 20%.

Νέα δεδομένα υποδηλώνουν πλέον ότι το Mounjaro είναι, στην πραγματικότητα, το πιο αποτελεσματικό από τα δύο για την απώλεια βάρους. Η μελέτη διαπίστωσε ότι σε διάστημα ενός έτους, οι ασθενείς που λάμβαναν τιρζεπατίδη (Mounjaro) είχαν υπερδιπλάσιες πιθανότητες να επιτύχουν απώλεια βάρους μεγαλύτερη ή ίση με το 10% και τριπλάσιες πιθανότητες να επιτύχουν απώλεια βάρους μεγαλύτερη ή ίση με το 15% σε σύγκριση με τη σεμαγλουτίδη (Ozempic).

Σύνοψη

Συμπερασματικά, το Mounjaro αποτελεί ένα φάρμακο για την αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2, με θετικές επιδράσεις στην απώλεια βάρους. Σε κάθε περίπτωση, για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και οι οδηγίες που αφορούν την ισορροπημένη διατροφή και την άσκηση. Μια φαρμακευτική αγωγή για την επίλυση του προβλήματος δεν είναι πάντοτε η μοναδική λύση και θα πρέπει αυστηρώς να χορηγείται από κάποιον ειδικό γιατρό.

 

Βιβλιογραφία

https://www.tandfonline.com/doi/full/10.2147/DMSO.S518994#d1e373https://

www.ingentaconnect.com/content/ascp/tscp/2023/00000038/00000002/art00004

https://mounjaro.lilly.com/what-is-mounjaro#how-mounjaro-works

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/edm2.70038

https://uspl.lilly.com/mounjaro/mounjaro.html